Περίληψη
Όταν κάποιος μας απορρίπτει ερωτικά, ενεργοποιούνται μέσα μας αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας. Αυτές οι πεποιθήσεις διαμορφώθηκαν εξ’ αιτίας δυσάρεστων εμπειριών που ζήσαμε στην πρώτη μας σχέση αγάπης. Η πρώτη σχέση αγάπης για τον καθένα μας, είναι η σχέση με τους γονείς μας. Ο έντονος ψυχικός πόνος λοιπόν που νιώθουμε με αφορμή την απόρριψη του άλλου, νομίζουμε ότι έχει ως αιτία όντως την απόρριψη αυτή, (ενώ η πραγματική του αιτία του είναι η πυροδότηση των αρνητικών πεποιθήσεων για τον εαυτό μας). Πιστεύοντας ότι ο άλλος μας προκάλεσε τον ψυχικό πόνο με την απόρριψή του, αναζητάμε πεισματικά την αποδοχή του ως τον μόνο τρόπο ανακούφισης. Στην πραγματικότητα όμως, η ψυχική γαλήνη θα έρθει μόνο χάρη στη συνειδητή απαλλαγή από τις αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας.
Κυρίως άρθρο
Συχνά μας συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος μας απορρίπτει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, εμείς να προσκολλόμαστε με μεγάλη επιμονή σ’ αυτόν και να προσπαθούμε να πάρουμε την αποδοχή του ή την αγάπη του. Αυτό ισχύει σε ιδιαίτερο βαθμό στον ερωτικό τομέα. Είναι τόσο συχνό αυτό το φαινόμενο που πολλοί πιστεύουν, ότι όσο πιο πολύ αδιαφορείς για κάποιον ή κάποιαν που ενδιαφέρεται ερωτικά για σένα, τόσο πιο πολύ εκείνος ή εκείνη θα ασχολείται μαζί σου.
Πολλοί από μας έχουμε αυτήν την εμπειρία, μερικοί μάλιστα το έχουμε ζήσει κι από τις δύο θέσεις, εκείνου που αδιαφορεί και εκείνου που εισπράττει αδιαφορία.
Είναι όμως εκ πρώτης όψεως πολύ παράξενο που συμβαίνει αυτό. Δηλαδή, δεδομένου ότι είναι προφανές πως χρειάζονται δύο για μία ερωτική σχέση, αν ο ένας από τους δύο δεν θέλει, θα φαινόταν πιο λογικό το εξής: Εκείνος που απορρίπτεται, απλά να το παραδέχεται ως γεγονός και να αναζητά άλλον πιθανό ερωτικό σύντροφο με τον οποίο να υπάρχει αμοιβαιότητα. Υπάρχει παρ’ όλ’ αυτά ένας λόγος που αυτό πολλές φορές όχι μόνο δεν συμβαίνει, αλλά όπως είπαμε συμβαίνει το αντίθετο και που θα δούμε αμέσως παρακάτω.
Κατ’ αρχήν θα πρέπει να πούμε ότι η απόρριψη (ή η αποδοχή) από έναν άνθρωπο που μας ενδιαφέρει ερωτικά φέρνει στην επιφάνεια με τον πιο έντονο τρόπο πεποιθήσεις για τον εαυτό μας που αποκτήσαμε στην σχέση που είχαμε με τους γονείς μας από τη στιγμή που γεννηθήκαμε. Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει μία μεγάλη ομοιότητα ανάμεσα στην ερωτική επιθυμία για ένα πρόσωπο και την επιθυμία που είχαμε ως παιδιά για τους γονείς μας.
Ο έρωτας και η αγάπη του παιδιού προς τον γονέα έχουν την ίδια ουσία: μια βαθιά επιθυμία και ελπίδα για ένωση με τον άλλον και μέσα απ’ αυτήν την ένωση για απόλυτη ασφάλεια. Άλλο ένα πολύ ισχυρό κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ των δύο ειδών σχέσεων βρίσκεται στο ότι οι ερωτικές σχέσεις και η σχέση γονέα-παιδιού (απ’ όταν είναι βρέφος) είναι οι μόνες που έχουν τον μέγιστο βαθμό οικειότητας, αυτόν που συμπεριλαμβάνει την πιο στενή επαφή γυμνό σώμα με γυμνό σώμα. Τέλος στις ερωτικές σχέσεις έχουμε τις ίδιες προσδοκίες για προστασία και υποστήριξη που έχουμε και από τους γονείς.
Στον βαθμό λοιπόν που ως βρέφη, νήπια και παιδιά δεν πήραμε την αποδοχή και την αγάπη όσο και όπως την χρειαζόμασταν από τους γονείς μας [1], είναι επόμενο να διαμορφώσουμε αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας του όπως: «δεν αξίζω να με θέλουν άνθρωποι που είναι σημαντικοί (για μένα)», «είμαι κατώτερος» , «δεν αξίζω να μ’ αγαπούν», «δεν αξίζω να με υπολογίζουν» κ.λπ.. Έτσι όταν εισπράττουμε ερωτική απόρριψη στην εφηβική ή ενήλικη ζωή μας, αυτές οι πεποιθήσεις ενεργοποιούνται και παίρνουν και άλλες επιπλέον μορφές όπως «δεν αξίζω ως άντρας ή ως γυναίκα», «δεν έλκω ερωτικά», «δεν είμαι ελκυστικός/ή» κ.λπ..
[1] Ας σημειωθεί ότι ένα παιδί για να αναπτύξει καλή αυτοεκτίμηση, δεν χρειάζεται απλά αποδοχή και αγάπη απ’ τους γονείς του, αλλά χρειάζεται να το αγαπούν γι αυτό που είναι, όσο το δυνατόν χωρίς όρους. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί μεν να έχει πάρει πολλή αγάπη, αλλά με λάθος τρόπο. Περισσότερα γι αυτό το θέμα θα βρείτε στο άρθρο «Πώς οι εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας επηρεάζουν την αυτοεκτίμησή μας.
Η διέγερση τέτοιων πεποιθήσεων με αφορμή την ερωτική απόρριψη πονάει πολύ και είναι φυσικό να ζητάμε επιτακτικά την ανακούφισή μας απ’ αυτόν τον πόνο.
Νομίζουμε όμως ότι η αιτία του ψυχικού μας πόνου είναι η απόρριψη από τον άνθρωπο που επιθυμούμε ερωτικά (ενώ η πραγματική αιτία είναι οι αρνητικές πεποιθήσεις που έχουμε από παιδιά για τους εαυτούς μας). Έτσι είναι επόμενο να θεωρούμε πως μόνο εκείνος που επιθυμούμε ερωτικά μπορεί να μας λυτρώσει από την ψυχική οδύνη, με το να μας δώσει την αγάπη του (και στην ουσία να απωθηθούν πάλι στο υποσυνείδητο οι αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας). Το αποτέλεσμα είναι ο άνθρωπος αυτός να γίνεται τόσο αναγκαίος όσο το ναρκωτικό για τον ναρκομανή: ένα μέσον για να ανακουφιστούμε από τον πόνο.
Το χειρότερο δε είναι πώς όση μεγαλύτερη είναι η ανάγκη που βιώνουμε για να πάρουμε την αγάπη κάποιου, τόσο πιο πολύ απομακρυνόμαστε από την πιθανότητα να την αποκτήσουμε, ενώ αν ήμασταν πιο χαλαροί, οι πιθανότητες θα αυξανόντουσαν σημαντικά. Αυτό συμβαίνει διότι όταν έχουμε ανάγκη την αγάπη κάποιου εκείνος το αισθάνεται ως φορτίο, ως ένα «πρέπει» στο οποίο αντιδρά, διότι κανένας δεν θέλει να του λένε τι πρέπει να κάνει, ο καθένας μας θέλει να δίνει όταν έχει όρεξη να δώσει κι αυτό ισχύει 100% όταν μιλάμε για αγάπη.
Ένας άλλος λόγος που συχνά προσκολλόμαστε σε κάποιον που μας απορρίπτει, είναι ότι εκείνος επιβεβαιώνει μέσα μας την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας (την αρνητική εικόνα που βρίσκεται υποσυνείδητα μέσα μας). Αυτό παρ’ όλο που πονάει, μας προκαλεί ταυτόχρονα έναν υποσυνείδητο ηδονικό εφησυχασμό επιβεβαίωσης της ταυτότητάς μας και επικύρωσης της ικανότητάς μας να κρίνουμε τον εαυτό μας και άρα γενικά της ικανότητάς μας να αντιλαμβανόμαστε ορθά την πραγματικότητα.
Αν πάμε βαθιά μέσα μας και βρούμε τις αρνητικές πεποιθήσεις που συνήθως υποσυνείδητα συντηρούμε για τους εαυτούς μας και με τις κατάλληλες ψυχοθεραπευτικές μεθόδους τις διαλύσουμε, τότε θα υποχωρήσει και η προσκόλλησή μας στον άνθρωπο που μας απορρίπτει ερωτικά.
© 2014 Βασίλης Γιαννακόπουλος Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας
